Posljednji bosanski kralj Stjepan Tomašević Kotromanić navodno je krunisan papskom krunom 17. novembra 1461. godine u gradu Jajcu.
U pismu papi, bosanski vladar molio je za pomoć u presudnom vremenu – nije je dobio!
Iz tekstova Ivana F. Jukića, vidljivo je da nije dobio ni krunu!
Književnik Miroslav Krleža posebno se zanimao bosanskom prošlošću. Tragediju posljednjeg kralja i posljednje dane Bosanskog kraljevstva, vidio je na jedan izuzetan način.
Krležijana, online enciklopedija Miroslava Krleže, navodi Krležine riječi o zadnjem kralju Bosne kao o ‘patarenskom obraćeniku’…
– Krleža je trajno zaokupljen bogumilskom temom, pa mu je Stjepan Tomašević tek simbol »patarenskog obraćenika« koji je svojom smrću »bogumilsku kugu« skinuo s dnevnog reda.
Njegov politički čin (pristajanje uz Zapad radi traženja pomoći) K. snažno doživljuje u slici poniženja zadnjega bogumilskog kralja koji »pokornički iskreno« kleči pred Kristom ištući spasenje, a »duhom odsutna, gotovo nehajna poza Kristova« metaforički je odgovor Europe Bosni pred slomom (Illyricum sacrum, Kolo, 1963, 7).
Isti lik »šablonski slikanog akta« na stvarnoj slici koju gleda K. ponovno varira produbljujući doživljaj tragičnosti kraljeve sudbine, jer je on »pokajnički krivovjerac i obraćenik u istom licu… a kom prijete dvije katastrofe istodobno: turski kolac ili latinska lomača«.
Kralj doseže krajnju »granicu samoponiženja« kada se u proskinezi prostire pred Kristom, tj. Europom »koja nam već vjekovima šalje svoje kardinale i svoje civilizacije, svoje nuncije i svoje ambasadore, da od njih doznamo ono što znamo i sami već vjekovima« (Jadranska tema, Trideset dana, 1946, 5-6).
(MiruhBosne)
