Grupe za ljudska prava i palestinski lideri osudili su izraelsko usvajanje zakona kojim se odobrava upotreba smrtne kazne protiv Palestinaca osuđenih za smrtonosne napade, nazivajući tu mjeru kršenjem međunarodnog prava i inherentno diskriminirajućom, prenosi AJ.
Zakon, koji je u ponedjeljak usvojio izraelski parlament, Knesset, uvodi smrtnu kaznu vješanjem kao zadanu kaznu za Palestince na okupiranoj Zapadnoj obali koji su proglašeni krivima za ubistvo Izraelaca.
Zastupao ga je krajnje desničarski izraelski ministar nacionalne sigurnosti Itamar Ben-Gvir, koji je viđen kako slavi sa šampanjcem u parlamentarnoj sali nakon što je zakon usvojen sa 62 glasa za i 48 protiv.
„Uspjeli smo stvoriti historiju“, napisao je Ben-Gvir u objavi na društvenim mrežama, odbacujući međunarodne pozive za povlačenje zakona. „I kažem narodu Evropske unije koji je vršio pritisak i prijetio Državi Izrael: Ne bojimo se, nećemo se pokoriti“, rekao je.
Zakon dolazi usred porasta izraelskih vojnih i doseljeničkih napada na Palestince na Zapadnoj obali, kao i hiljada hapšenja, u sjeni genocidnog rata Izraela u Gazi . Udruženje za građanska prava u Izraelu saopštilo je da je podnijelo žalbu na zakon Vrhovnom sudu Izraela.
Evo kratkog pregleda kako su zagovornici ljudskih prava i lideri reagirali na zakon o smrtnoj kazni:
Palestinsko ministarstvo vanjskih poslova osudilo je zakon kao “opasnu eskalaciju”.
U objavi na društvenim mrežama, ministarstvo je naglasilo da “Izrael nema suverenitet nad palestinskom zemljom” na okupiranoj teritoriji.
„Ovaj zakon još jednom otkriva prirodu izraelskog kolonijalnog sistema, koji nastoji legitimizirati vansudsko ubijanje pod zakonskim pokrićem“, navodi se.
Hamas
Palestinska grupa je osudila usvajanje zakona o smrtnoj kazni kao “opasan presedan koji prijeti životima” Palestinaca koji se nalaze u izraelskim zatvorima.
„Ova odluka potvrđuje [izraelsku] okupaciju i nepoštivanje međunarodnog prava od strane njenih vođa i njihovo zanemarivanje svih humanitarnih normi i konvencija“, navodi se u saopštenju Hamasa.
Grupa je pozvala međunarodnu zajednicu, uključujući Ujedinjene nacije i Međunarodni komitet Crvenog križa, da odmah preduzmu mjere kako bi zaštitili palestinske zatvorenike od izraelske “brutalnosti”.
Mustafa Barghouti, generalni sekretar Palestinske nacionalne inicijative
Barghouti je upozorio na “ozbiljnost” zakona, za koji je rekao da će biti usmjeren protiv palestinskih političkih zatvorenika i aktivista.
U objavi na X-u, također je rekao da „predlaganje takvog nepravednog i nehumanog zakona odražava dubinu fašističkog pomaka unutar izraelskog sistema, usred neuspjeha međunarodne zajednice da uvede kaznene mjere protiv njega“.
Palestinski centar za ljudska prava
Organizacija za ljudska prava sa sjedištem u Gazi saopštila je da “najoštrije” osuđuje zakon.
„Ovaj zakon cilja na Palestince i učvršćuje dugogodišnju izraelsku politiku vansudskih pogubljenja pod krinkom zakona, što je jasno kršenje međunarodnog prava o ljudskim pravima i humanitarnog prava“, saopštio je PCHR u objavi na društvenim mrežama.
Grupa je pozvala međunarodnu zajednicu da “hitno interveniše” u odbranu palestinskih zatvorenika, upozoravajući da će “ćutanje i neaktivnost samo dodatno produbiti nekažnjivost i narušiti međunarodni poredak zasnovan na pravilima”.
Ured UN-a za ljudska prava
Ured UN-a za ljudska prava u Palestini pozvao je Izrael da “odmah ukine diskriminirajući zakon o smrtnoj kazni”, napominjući da ta mjera krši obaveze zemlje prema međunarodnom pravu.
„Ujedinjene nacije se protive smrtnoj kazni pod svim okolnostima. Primjena ovog novog zakona prekršila bi zabranu okrutnog, nehumanog ili ponižavajućeg kažnjavanja koju propisuje međunarodno pravo“, saopštila je kancelarija 10.
„Osim toga, ovaj zakon dodatno učvršćuje kršenje zabrane rasne segregacije i aparthejda od strane Izraela jer će se isključivo primjenjivati na Palestince na okupiranoj Zapadnoj obali i u Izraelu, koji često bivaju osuđeni nakon nepravednih suđenja.“
Amnesty International
Globalna grupa za ljudska prava pozvala je izraelske vlasti da ukinu zakon, koji je opisala kao “javno pokazivanje okrutnosti, diskriminacije i potpunog prezira prema ljudskim pravima”.
Erika Guevara-Rosas, viša direktorica za istraživanje, zagovaranje, politiku i kampanje Amnesty Internationala, istakla je da je usvajanje zakona uslijedilo samo nekoliko sedmica nakon što je Izrael odustao od svih optužbi protiv vojnika optuženih za seksualni napad na palestinskog pritvorenika.
„Godinama smo svjedočili alarmantnom obrascu očiglednih vansudskih pogubljenja i drugih nezakonitih ubistava Palestinaca – pri čemu počinioci uživaju gotovo potpunu nekažnjivost“, rekla je Guevara-Rosas u saopštenju.
„Ovaj novi zakon koji omogućava pogubljenja od strane države predstavlja kulminaciju takve politike.“
Vijeće Evrope
Alain Berset, generalni sekretar Vijeća Evrope, osudio je usvajanje zakona kao “ozbiljnu regresiju”.
„Smrtna kazna je pravni anahronizam koji nije kompatibilan sa savremenim standardima ljudskih prava. Štaviše, svaka primjena smrtne kazne koja bi se mogla okarakterizirati kao diskriminatorna neprihvatljiva je u državi kojom vlada vladavina prava“, rekao je Berset u saopštenju.
Također je napomenuo da je Izrael stranka nekoliko konvencija Vijeća Evrope i učestvuje u nekoliko mehanizama saradnje.
„U tom kontekstu, Vijeće Evrope će pažljivo pratiti predstojeći razvoj događaja u vezi s ovim zakonom. Ispitat će njegove implikacije na konvencije Vijeća Evrope čija je Izrael stranka, kao i na mehanizme saradnje u kojima ova država učestvuje“, rekao je Berset.
Irska ministrica vanjskih poslova Helen McEntee
U saopštenju koje je izdalo irsko Ministarstvo vanjskih poslova i trgovine, McEntee je osudila prijedlog zakona, rekavši da je “posebno zabrinuta zbog de facto diskriminatorne prirode prijedloga zakona u odnosu na Palestince”.
„Pravo na život je temeljno ljudsko pravo i Irska se dosljedno i snažno protivi primjeni smrtne kazne u svim slučajevima i u svim okolnostima“, rekla je, pozivajući izraelsku vladu da ne provodi zakon.
Italijanski ministar vanjskih poslova Antonio Tajani
U objavi na društvenim mrežama samo nekoliko sati prije nego što je zakon službeno usvojen, Tajani je rekao da su Italija, Njemačka, Francuska i Ujedinjeno Kraljevstvo zatražile od izraelske vlade da povuče prijedlog zakona.
„Preuzete obaveze, posebno rezolucijama o kojima se glasalo u Ujedinjenim nacijama, za moratorij na smrtnu kaznu, ne mogu se zanemariti“, napisao je Tajani na X.
„Za nas je život apsolutna vrijednost; prisvajanje prava da ga oduzmemo kako bismo izrekli kaznu je nehumana mjera koja krši dostojanstvo osobe.“
