Dvojica palestinskih sportista s amputiranim udovima iz Pojasa Gaze osudila su globalnu kompaniju sportske opreme Adidas zbog angažovanja izraelskog vojnika kao promotivnog lica za svoje proizvode, opisujući taj potez kao “očiglednu pristrasnost prema izraelskim ubicama i pokušaj prikrivanja zločina genocida”.
Dvojica sportista su, u razgovoru za Anadolu, izjavila da su se odlučili na “potpuni bojkot i odustajanje od proizvoda te kompanije” te pozvali arapsku i muslimansku sportsku zajednicu, kao i slobodoljubive ljude širom svijeta, da ih podrže i prestanu kupovati proizvode tog brenda.
Bivši izraelski vojnik Shalev Biton, koji je učestvovao u izraelskoj agresiji na Pojas Gaze 2021. godine, pojavio se u lokalnoj kampanji kojom se promoviše usluga “Single Shoe” (pojedinačna cipela), koju je pokrenuo Adidas.
Ta usluga omogućava osobama s amputiranim udovima, ili onima kojima je potrebna samo jedna cipela, da je kupe po cijeni koja iznosi 50 posto cijene kompletnog para.
Kampanja je izazvala široko rasprostranjeno nezadovoljstvo na međunarodnom, arapskom i palestinskom nivou, s obzirom na patnju hiljada osoba s amputiranim udovima u Pojasu Gaze uslijed nedostatka proteza i sirovina potrebnih za njihovu proizvodnju.
Prikrivanje slike ubica
Ahmed Abu Nar, fudbaler iz Gaze kojem je amputiran ud, izjavio je da je angažovanje izraelskog snajperiste, koji je učestvovao u ratu u Pojasu Gaze, od kompanije veličine Adidasa predstavljalo “provokativan čin i namjeran pokušaj uljepšavanja slike onih koji čine ratne zločine nad civilima”.
Abu Nar, koji je izgubio lijevu nogu uslijed direktne vatre izraelskog snajperiste, izrazio je zaprepaštenje zbog “angažovanja izraelskog vojnika za reklamiranje i promociju ove cipele, u trenutku kada je kompanija mogla angažovati mnoge druge ljude”.
Dodao je: “Kompanija posjeduje stručnost i specijalizovane timove koji analiziraju svaki korak, ono što se dogodilo nije bila puka slučajnost, već proračunata odluka da se ignorišu žrtve, a slavi ubica.”
Abu Nar je kritikovao način na koji je kompanija reagovala na kontroverzu, kao i odluku da se izvinjenje i uklanjanje reklame ograniče na stranice namijenjene isključivo Bliskom istoku, ističući da se “globalna stranica kompanije nije bavila ovim pitanjem”.
Pod pritiskom i usljed poziva na bojkot, njemačka kompanija za sportsku opremu Adidas uputila je u ponedjeljak izvinjenje putem svog Instagram profila na arapskom jeziku zbog pokretanja reklamne kampanje u kojoj se pojavljuje izraelski vojnik.
Profil “Adidas Arabia” ima relativno ograničen doseg sa svega 1,4 miliona pratilaca, što je brojka koja blijedi u poređenju s više od 29,6 miliona pratilaca na njihovom globalnom profilu.
Abu Nar je potvrdio da je donio čvrstu odluku da bojkotuje Adidas i riješi se sve njihove sportske opreme, rekavši: “Za nas, sportiste u Gazi, ova odluka je neopoziva.”
Dodao je: “Kompanija primjenjuje dvostruke aršine; s jedne strane smo mi žrtve izložene smrti, bombardovanju i razaranju u svakom trenutku, dok su oni s druge strane tvrdili da je rat okončan, a on do danas nije prestao. Dok idemo na teren, svakog trenutka strahujemo da bi moglo doći do bombardovanja.”
Izrael od 8. oktobra 2023. godine provodi genocid u Gazi, pri čemu je ubijeno više od 73.000 Palestinaca, ranjeno više od 174.000, a uništeno je 90 posto infrastrukture.
Pristrasnost prema okupatoru
S druge strane, Hassan Abu Karim (43), član uprave Palestinskog udruženja fudbalera sa amputiranim ekstremitetima, osudio je ono što je opisao kao “rasnu diskriminaciju i dvostruke aršine” koje globalne kompanije primjenjuju u svom odnosu prema palestinskom pitanju.
Abu Karim, koji je izgubio stopalo uslijed udara izraelske granate 2006. godine tokom upada u područje Maghazija, rekao je: “Dok se naše udruženje od osnivanja 2018. godine bori da osigura najosnovnije potrepštine, uključujući obuću i štake za sportiste sa amputacijama, vidimo kako globalna kompanija otvara svoja vrata i stavlja svoje resurse i sponzorstvo na raspolaganje vojniku koji je učestvovao u masakrima nad našim narodom.”
“To uveliko utječe na sportsku situaciju u Palestini, posebno na osobe s amputacijama koje su čekale da ih međunarodne institucije i kompanije sponzorišu ili stanu uz njih”, dodao je.
Abu Karim, bivši igrač kluba Maghazi Services koji je učestvovao u međunarodnim sportskim inicijativama za osobe s amputiranim udovima, objasnio je da bi bilo primjerenije da globalne kompanije pokažu solidarnost sa žrtvama koje žive pod opsadom i bombardovanjem te da zaštite prava osoba s invaliditetom.
Nastavio je: “Kao sportisti, kada sam vidio ovu reklamu, postalo mi je jasno da su zanemarili patnju osoba s invaliditetom ili onih kojima su amputirani udovi u Gazi.”
Korištenje izraelskog vojnika kao zaštitnog lica reklame smatrao je odvratnom rasnom diskriminacijom, pozivajući Adidas da ne bude rasistički nastrojen i da ne staje na stranu okupacije i ubijanja.
Abu Karim je pozvao arapske i muslimanske sportiste i sportske institucije širom svijeta da stanu uz palestinske sportiste i suprotstave se onome što je opisao kao rasističke politike putem širokog bojkota proizvoda te kompanije, sve dok se ona ne uskladi s humanitarnim vrijednostima i pravdom.
Nekoliko dana nakon objavljivanja reklame, kritike su se intenzivirale na društvenim mrežama; profili koji podržavaju palestinsku stvar ponovo su dijelili slike iz kampanje, ističući da je Biton izgubio nogu tokom učešća u izraelskoj agresiji na Pojas Gaze 2021. godine.
Izraelski kanal 15 objavio je da su objave u kojima se ponovo dijelila reklama zabilježile milione pregleda, dok se širio hashtag s pozivom na bojkot Adidasa, praćen hiljadama poziva na bojkot te kompanije.
Korisnici su poredili izraelskog vojnika s hiljadama Palestinaca kojima su amputirani udovi tokom genocida, optužujući Adidas da ignoriše njihovu patnju.
Više od 5.000 slučajeva amputacije
Podaci o osobama kojima su amputirani udovi u Pojasu Gaze otkrivaju razmjere kontrasta na koji ukazuju kritičari Adidasa.
Prema procjenama Svjetske zdravstvene organizacije objavljenim u maju 2026. godine, u Pojasu Gaze je zabilježeno između 5.161 i 6.710 amputacija udova od oktobra 2023. godine.
Organizacija je navela da je oko 43.000 ljudi u Gazi zadobilo povrede koje će vjerovatno trajno promijeniti njihove živote, uključujući približno 10.000 djece. Navedeno je da je broj teških povreda ekstremiteta do maja dostigao oko 22.000 slučajeva, dok je ukupan broj povreda od 8. oktobra 2023. godine do tada iznosio približno 172.000.
U tom kontekstu, podaci koje je 14. augusta 2026. godine objavila Kancelarija UN-a za koordinaciju humanitarnih poslova (OCHA) potvrdili su da djeca čine oko 18 posto slučajeva amputacije u Gazi, dok specijalizovane usluge rehabilitacije za djecu na tom području nisu dostupne.
Patnja osoba kojima su amputirani udovi ne završava se gubitkom ekstremiteta, jer nakon toga slijedi dugotrajan proces hirurških zahvata, fizikalne terapije, rehabilitacije i potrage za odgovarajućom protezom.
Izvor: Agencije
