32. izdanje prestižnog Sarajevo film festivala (koji se održava od 14. do 21. augusta 2026.) stavilo je arapsku kinematografiju u središte svog programa projekcijom historijskog epa Palestina ’36. U režiji proslavljene palestinske filmske rediteljice Annemarie Jacir, produkcija je predstavljena kao glavni događaj u poznatoj sekciji Open Air festivala – jednoj od najpoznatijih platformi događaja, poznatoj po tome što ugošćuje snažne, popularne međunarodne filmske projekcije.
Smješten naspram atmosferskih otvorenih platna Sarajeva, uključivanje filma naglašava i rastući globalni doseg kinematografije podržane od strane Arapa i trajnu rezonancu historijskih narativa koji istražuju antikolonijalni otpor i samoopredjeljenje.
Pozadina: Priča o Palestini ’36
Palestina ’36 istražuje jednu od najkritičnijih prekretnica u modernoj historiji Bliskog istoka: Arapski ustanak u Palestini od 1936. do 1939. godine protiv britanske mandatne vladavine i politike masovne imigracije.
Pobuna je započela u aprilu 1936. godine historijskim šestomjesečnim generalnim štrajkom – jednim od najdužih kolektivnih štrajkova u modernoj antikolonijalnoj historiji – prije nego što se razvila u široko rasprostranjeni oružani ustanak u urbanim centrima i ruralnim selima.
Jacir prikazuje ovaj sveobuhvatni politički pokret kroz duboko ljudsko, na likovima vođeno pripovijedanje. Narativ isprepliće živote običnih građana, organizatora, radnika i porodica uhvaćenih između britanskih vojnih represija, naredbi o policijskom satu i borbe za očuvanje domovine.
Podržan od strane istaknutih arapskih regionalnih fondova, međunarodnih koproducenata i nezavisnih filmskih inicijativa, projekat se ističe po pedantnom dizajnu produkcije određenog perioda, arhivskoj autentičnosti i bogatoj glumačkoj postavi koja predstavlja savremenu arapsku kinematografiju.
Jacir je široko prepoznata kao pionirka savremene palestinske i arapske kinematografije. Njen debitantski film, Salt of This Sea (2008), premijerno je prikazan na Filmskom festivalu u Cannesu (Un Certain Regard) i ušao je u historiju kao službeni palestinski kandidat za Oscara.
Nakon ovog uspjeha, uslijedili su hvaljeni filmovi Kad sam te vidjela (2012) i višestruko nagrađivana porodična drama Wajib (2017), učvrstivši svoju reputaciju spajanja oštrog društvenog komentara s nijansiranom, emocionalno rezonantnom dramom.
S Palestinom ’36, Jacir proširuje svoj opseg na veliko historijsko platno, učvršćujući svoj glas na međunarodnom festivalskom krugu.
Od ulaska na međunarodni filmski krug, Palestina ’36 je stekla široko priznanje kritike, osvojivši značajne nagrade i nominacije na ključnim globalnim i regionalnim festivalima.
Rezonantna projekcija u Sarajevu
Predstavljanje filma Palestina ’36 u okviru programa Open Air u Sarajevu nosi duboku simboličku težinu. Grad Sarajevo – prožet vlastitom historijom otpornosti, sjećanja i umjetničkog preporoda – pruža dirljivo okruženje za film koji hronološki prikazuje narodnu mobilizaciju, solidarnost i ljudsku cijenu sukoba – navodi Middle East Online u najavi filma koji je prikazan večeras na SFF-u.
Lani Daher dodijeljena nagrada Fondacije Katrin Cartlidge – Nakon uručenja nagrade uslijedila je projekcija filma PALESTINA ’36.
U Ljetnom kinu Coca-Cola, uoči projekcije filma PALESTINA ’36. prisutnima se večeras obratio direktor Sarajevo Film Festivala Jovan Marjanović, najavivši dodjelu prestižnog priznanja Fondacije Katrin Cartlidge. Nakon njegovog obraćanja, producentica Cat Villiers uručila je nagradu ovogodišnjoj dobitnici, rediteljici Lani Daher.
„Veliko mi je zadovoljstvo biti večeras ovdje s nekim koga zaista ne treba puno predstavljati u Sarajevu. Cat Villiers je dobitnica Počasnog srca Sarajeva, velika prijateljica ovog Festivala i producentica čiji odnos s našim gradom traje dugi niz godina. Zapravo, Cat ima dva filma povezana s večerašnjim Open Air programom. Uskoro ćemo gledati PALESTINU ’36., a bila je i jedna od producenata filma NIČIJA ZEMLJA, koji za dva dana zatvara Festival. Posebno sam sretan što se večeras vraćamo tradiciji koja nam je bila izuzetno važna tokom godina — dodjeljivanju nagrade Fondacije Katrin Cartlidge ovdje u Sarajevu. Iako su nam u proteklom periodu okolnosti otežavale da zajedno proslavimo ovo priznanje, večeras se zaista osjeća puni povratak te tradicije. Ne mogu zamisliti nikoga boljeg od Lane Daher da je preuzme u ovom trenutku”, istakao je Marjanović.
Lana Daher se također obratila publici. “Hvala Fondaciji Katrin Cartlidge, Cat i cijelom timu, kao i prijateljima i osnivačima fondacije. Veoma sam zahvalna što primam ovu nagradu upravo ovdje u Sarajevu, a posebno večeras, prije projekcije filma PALESTINA ’36. Moj film DO YOU LOVE ME otvorio je program ‘Suočavanje s prošlošću’ prije nekoliko dana, i bila je ogromna privilegija i čast podijeliti ovaj film s lokalnom publikom. Sarajevo nije samo još jedan grad u nizu. Sarajevo je mjesto koje razumije Bejrut. To mi je bilo potpuno jasno od samog trenutka kada sam stigla ovdje. Ovo je grad koji razumije šta je rat, šta znači izgubiti voljene, biti raseljen, izgubiti domove. I uprkos svemu tome, i dalje stvarati i birati život. To je moć ovog mjesta i ovog festivala koji spaja ljude i priče. A to je također i moć mjesta iz kojeg ja dolazim, Bejruta”, kazala je Daher.
Radnja filma smještena je u 1936. godinu. Dok Britansko Carstvo učvršćuje svoju vlast nad Palestinom, Yusuf je rastrgan između svog rodnog sela i posla u Jeruzalemu. Usred antikolonijalnog ustanka i dolaska jevrejskih izbjeglica koje bježe od progona u Europi, sve se strane susreću u presudnom trenutku za čitavu regiju.
