Ljubljana je potkopala evropsku reakciju na drastičnu podjelu Zapadne obale od strane Izraela, signalizirajući da izraelski premijer Benjamin Netanyahu ima novog insajdera u Briselu – slovenačkog populističkog premijera Janeza Janšu.
Netanyahuova odluka o izgradnji naselja u strateškom području E1 na Zapadnoj obali, čime bi se regija i rješenje dvije države prepolovili, trebala je naići na osudu “u ime Evropske unije i njenih 27 država članica” 23. augusta.
Ali ovo je svedeno na niži nivo, u protokolarnom smislu, na izjavu Kaje Kallas , visoke predstavnice EU za vanjske poslove.
Primjedbe Kallas su također bile prožete zahvalnošću što „mi [EU] primjećujemo nedavne optužbe koje su izraelski tužioci podigli protiv nekih počinilaca takvog nasilja [na Zapadnoj obali]“.
Izraelski krivični postupci imaju gotovo nikakav rezultat.
A snižavanje diplomatskog rejtinga bilo je posljedica veta Slovenije na punu izjavu na nivou EU27, rekli su diplomatski izvori.
Netanyahu se ranije oslanjao na mađarskog premijera Viktora Orbána kako bi rutinski odbijao kritike EU.
Ali Orbán je izgubio funkciju u aprilu, dok se Janša vratio na vlast u maju, i preokrenuo politiku zemlje prema Bliskom istoku naglavačke.
Novi projekat E1 (izgradnja velikog izraelskog naselja na okupiranoj Zapadnoj obali – koje bi odvojilo istu od Istočnog Jerusalema) smatran je toliko ozbiljnim razvojem događaja da su se ove sedmice oštro protivile i države EU prijateljski nastrojene prema Izraelu, poput Austrije, Njemačke, Grčke i Italije.
Čak je i Janša na samitu EU u junu, uprkos njegovoj proizraelskoj retorici, potpisao sankcije EU protiv izraelskih firmi ako se usude izgraditi E1.
„Evropsko vijeće naglašava da preduzeća ne bi trebala da se nadmeću za ugovore o gradnji za E1 ili druge razvojne projekte naselja i podcrtava pravne i reputacijske posljedice za preduzeća koja učestvuju u izgradnji naselja, uključujući rizik od ozbiljnih kršenja međunarodnog prava“, navodi se u tekstu samita EU koji je Janša potpisao 19. juna 2026. godine.
U međuvremenu, njegovo ublažavanje izjave EU od 23. augusta dolazi usred drugih znakova produbljivanja odnosa s Netanyahuovom vladom.
Janša je 15. juna u Ljubljani pružio VIP tretman istaknutom izraelskom ekstremisti naseljeniku Yosiju Daganu.
A izraelska privatna obavještajna firma, Black Cube, pokušala je prevagnuti u Janšinu korist na majskim izborima u Sloveniji .
