Prvi od dva masakra na pijaci Markale, u centru Sarajeva, dogodio se 5. februara 1994. Godine, kada je s agresorskih položaja tadašnje Vojske Republike srpske, sa brda Mrkovići iznad grada, ispaljena minobacačka granata kalibra 120 milimetara.
Granata je pala na prepunu pijacu, ubivši 68 građana, dok ih je 142 ranjeno.
Drugi masakr na Markalama dogodio se 28. augusta 1995. godine, kad je granata ispaljena s položaja VRS na Trebeviću usmrtila je 43 Sarajlija, kod sjevernog ulaza u Gradsku tržnicu. Teško je ranjeno 84 civila, i bio je posljednji veliki zločin u opkoljenom Sarajevu, nakon čega je uslijedila operacija NATO-snaga pod nazivom “Deliberate force” (Namjerna sila).
Vojno-političko vodstvo Srba prisiljeno je tada bilo na deblokadu Sarajeva i povlačenje naoružanja i topništva s položaja oko glavnog grada Bosne i Hercegovine.
Skupština Kantona Sarajevo je proglasila 5. februar Danom sjećanja na sve ubijene i ranjene građane Sarajeva od agresora u periodu opsade 1992-1995.
INSTITUT PREDSTAVIO INTERAKTIVNU MAPU GRANATIRANJA SARAJEVA
Univerzitet u Sarajevu – Institut za istraživanje zločina protiv čovječnosti i međunarodnog prava predstavio je interaktivnu mapu “Granatiranje Sarajeva u vrijeme opsade”, autorice dr. sc. Merise Karović-Babić, više naučne saradnice Instituta. Interaktivna mapa javnosti je predstavljena povodom obilježavanja 32. godišnjice masakra na pijaci Markale i Dana sjećanja na ubijene i ranjene građane Sarajeva u periodu opsade 1992-1995. godine.
Interaktivna mapa “Granatiranje Sarajeva u vrijeme opsade” u digitalnoj formi donosi rezultate dugogodišnjih naučnih istraživanja o masovnim zločinima nad civilima Sarajeva, a obuhvata 116 lokacija na kojima je, u istom trenutku i na istom mjestu, ubijeno troje ili više civila.
Na pres-konferenciji obratili su se dr. sc. Muamer Džananović, direktor Instituta, i dr. sc. Merisa Karović-Babić, viša naučna saradnica Instituta.
Dr. Džananović je istakao: “Predstavljanjem interaktivne mape Granatiranje Sarajeva u vrijeme opsade Institut nastavlja svoju temeljnu misiju – naučno utemeljeno dokumentovanje zločina i očuvanje pravne i historijske istine. Ovaj projekat, zasnovan na višegodišnjim empirijskim i arhivskim istraživanjima, donosi precizno mapirane lokacije masakara s imenima žrtava i podacima iz primarnih izvora. Interaktivna mapa nije samo digitalni prikaz prošlosti – ona je i baza znanja, dokazni materijal i snažan edukativni alat. Njeno stavljanje na raspolaganje javnosti predstavlja važan korak ka dostupnosti historijskih činjenica.“
Dr. Karović-Babić tokom svog izlaganja predstavila je javnosti sadržaj Interaktivne mape i rezultate svojih istraživanja. Istakla je da je ovo dio njenog dosadašnjeg rada na projektu istraživanja zločina počinjenih u Sarajevu 1992-1995. godine:
“Na slajdovima i fotografijama priloženim uz svaku lokaciju mapiranu na karti navodimo broj i identitet žrtava (prezime, ime, ime oca, datum i mjesto rođenja), kao i podatke koje se odnose na datum, vrijeme i mjesto zločina, okolnosti i detaljan opis masakra. Pristup primijenjen u ovoj interaktivnoj mapi ima za cilj objektivizaciju historijskih činjenica, reduciranje sveprisutnog manipuliranja zločinima. Sadržaj objavljen u interaktivnoj mapi namijenjen je svim žrtvama barbarske opsade Sarajeva, budućim generacijama, obrazovnim institucijama s ciljem edukacije učenika i suočavanja bosanskohercegovačkog društva sa zločinima.”
Interaktivna mapa predstavlja jedinstvenu bazu podataka o masovnim zločinima nad civilima Sarajeva tokom opsade, zasnovanu na višegodišnjim empirijskim i arhivskim istraživanjima. Podaci prezentirani na mapi prikupljani su iz brojnih primarnih izvora, uključujući sudsku i policijsku dokumentaciju, medicinske evidencije, izvode iz matičnih knjiga umrlih, svjedočenja očevidaca, kao i domaću i međunarodnu arhivsku građu. Posebnu vrijednost mapi daje činjenica da su korišteni i do sada neobjavljeni materijali iz lične arhive autorice, koji prvi put postaju dostupni široj javnosti.
Kroz precizno mapiranje lokacija masakara po općinama i naseljenim mjestima, koje prate okolnosti zločina i identiteti žrtava, projekat pruža sistematičan uvid u razmjere i obrasce granatiranja civilnih ciljeva tokom opsade Sarajeva. Objavljeni sadržaji imaju za cilj očuvanje dostojanstva žrtava, jačanje kulture sjećanja i doprinos procesu suočavanja društva s ratnim zločinima, te predstavljaju značajan edukativni resurs za obrazovne institucije, istraživače, studente i buduće generacije.
Interaktivnu mapu možete pogledati na ovom linku.
(Agencije/MiruhBosne)
