Dragulj južne Hercegovine džamija Kotezlije Muje

http://www.nap.ba/images/slike/kotezi%20dzamija.jpg

Na putu za Trebinje iz pravca Ljubinja na obronku brda Lipnice, s desne strane puta, samo 2 kilometra prije Popova polja u selu Kotezi stoje ostaci džamije.

Narodna tradicija veli da je to najstarija džamija u južnoj Hercegovini, koja je prema usmenom predanju podignuta od strane Kotezlije Muje, koji je pored džamije podigao i mekteb, te je i sam ukopan u mezaru koji se nalazi ispred pročelja džamije.

U Kotezima pored ove džamije tokom turske uprave izgrađeni su i spomenuti mekteb, dvije čatrnje, tri kule, više čardaka i stambenih objekata. Od svih ovih objekata malo je šta ostalo, većina je gotovo nestala, a ono malo ostataka još nekako stoji, zarasli i u veoma lošem stanju.

Jedino, koliko toliko sačuvani objekat je sama džamija, koja je izgrađena u centru mjesta i njena valjkasta, od kamena munara, i dan danas stoji prkoseći vremenu.

Osnova džamije je četverougao, vanjske veličine od 7,70 metara puta 10,10 metara, sa po dva prozora u zidu od mihraba i vrata, te po jedan mali pri vrhu druga dva zida.

Građena je od lomljenog kamena vezanog krečom, a zidovi su joj bili debeli 0,65 metara. Četverovodni, drveni krov je bio pokriven kamenim pločama. Uz samu džamiju stoji i cilindrična, posebno naočita munara, koja je, također, građena od lomljenog kamena, te koja ima krov koji je iznutra obložen crvenom opekom.

Pri vrhu munare nalaze se četiri mala prozora s kojih se nekada čuo ezan. Kameni mihrab smješten na jugoističnom zidu džamije ima poluobličasto udubljenu nišu širine  0,93 metara i visine oko 2,20 metara koja je pri vrhu zasvedena.

Okvir niše izlazi iz korpusa zida oko 15-20 cm i ima širinu 1,55 metara i visinu od oko 2,70 metara.

Džamija ima nekoliko mezara u svom haremu sa starim nišanima bez natpisa a sastavni dio kompleksa džamije su dvije čatrnje koje su sagrađene neposredno uz džamiju sa njene sjeveroistočne strane. Jugozapadno od objekta džamije nalaze se ostaci mektebske zgrade u kojoj se nalazio i stan za mualima.

Objekat spoljnih gabaritnih dimenzija oko 5 puta 10 metar, zidan je od tesanog kamena krečnjaka. Za vrijeme ustanka u Hercegovini (1875.-1878.), džamija je bila znatno oštećena i srušen joj je  krov. Na fotografiji koja datira iz perioda prije 1939. godine vidljivo je da je objekat džamije bio popravljen i pokriven. Iz članka, u kojem je opisano putovanje reisu-l-uleme Fehima ef. Spahe kroz Hercegovinu i posjetu Kotezima, da se zaključiti da je objekat džamije bio u funkciji.

Džamija je ponovo stradala 1942. godine, kada je sa nje skinut krov, te srušena i mektebska zgrada u kojoj se nalazio i stan za mualima što je prouzrokovalo kasnije progresivno propadanje zidnih struktura, podova objekta, prozora i vrata i uopće enterijera ovih objekata. Džamija i mekteb su od tada van funkcije. Nema podataka da su bili popravljani i ne održavaju se.

Objekat pod zaštitom države

http://www.nap.ba/images/slike/dzamija%20kotezi.jpg

Rješenjem Zemaljskog zavoda za zaštitu spomenika kulture i Prirodnih rijetkosti NR BiH br. 104/50 iz 1950. godine, objekat je bio stavljen pod zaštitu države. Daleke 1954. godine, tadašnji Zemaljski zavod za zaštitu spomenika kulture i prirodnih rijetkosti NR BiH, uradio je tehničko snimanje objekta i izradio projekat rekonstrukcije džamije u Kotezima, dok je 2003. godine Komisija za očuvanje nacionalnih spomenika BiH je proglasila za graditeljsku cjelinu- nacionalni spomenik.

Na ovaj nacionalni spomenik se primjenjuju mjere zaštite i rehabilitacije utvrđene Zakonom o provedbi odluka Komisije za zaštitu nacionalnih spomenika ustanovljene u skladu sa Aneksom 8. Opšteg okvirnog sporazuma za mir u Bosni i Hercegovini (“Službeni glasnik Republike Srpske”, broj 9/02).

Vlada RS nezainteresirana za obnovu

Nažalost, Vlada Republike Srpske koja je bila dužna da obezbijedi pravne, naučne, tehničke, administrativne i financijske mjere za zaštitu, prezentaciju i rehabilitaciju ovog nacionalnog spomenika, koji pored džamije obuhvata i mekteb, dvije čatrnje i harem uz džamiju, uključujući i ogradne zidove, to nije uradila.

Ona je također bila dužna da obezbijedi sredstva za izradu i sprovođenje potrebne tehničke dokumentacije za rehabilitaciju nacionalnog spomenika, što isto nije uradila.

Jasmin Kreso

(NAP) 

Previous Benjamin Isović bivšem prijatelju i komšiji Neletu Karajliću
Next Damir Beljo u Berlinu se bori za prvaka Evrope

You might also like

HISTORIJA

Hamdija Kreševljaković – jedan od najznačajnijih bosanskohercegovačkih historičara

  Početi priču o Hamdiji Kreševljakoviću, a ne ostati zapanjen činjenicom da je riječ o autoru koji je napisao više od 300 naučnih i esejističkih radova apsolutno je nemoguće. Ta

NASLIJEĐE

Kraljeva Sutjeska: Donacija sarajevske općine Centar franjevačkom samostanu i džamiji sultana Fatiha (Foto)

Kraljeva Sutjeska zajedno sa tvrđavom Bobovac je bila sjedište dvaju bosanskih kraljeva dinastije Kotromanića Tomaša i Tvrtka. Prije nego je Austro-Ugarska dala mjestu naziv Kraljeva Sutjeska u starijim dokumentima, u

NASLIJEĐE

Maglaj, Tvrđava – Snimci iz zraka

  Stari grad Maglaj nalazi se na lokalitetu Gradina, na magmatskoj stijeni koja se strmo ruši ka desnoj obali rijeke Bosne. Od krajnjih brežuljaka Ozren planine ova stijena je odvojena